Flora en fauna

Vegetatie in de Natuurtuin

Zomerimpressie van de natuurtuin in het Westerpark van Jacques van Herten.

De  ontwerpers van de Natuurtuin hebben  geprobeerd  milieus  te  creëren  ten  behoeve  van  de  voorziene  vegetatietypen. Het  verhaal  van  de  verschillende  landschapjes  van  in  en  rond  Zoetermeer  vereiste  ook  dat  er (rest)veen  van  elders    moest  worden  aangevoerd.    Afgezien  van  de  houtige  (inheemse)  begroeiing  werd  er  vooral  van  uitgegaan  dat  de  bijpassende  kruidachtige  soorten  ‘vanzelf’  zouden  komen.  Dat dat  in  de  praktijk  wel  eens  lang  kon  duren  was  er  niet  bij  verteld.  Vooral  in  jaren  direct  na  de  aanleg  is  ‘de  natuur’  met  heel  wat  handjes  geholpen.  Zo  liet  de  gemeente  hooi  van  de  landschappentuin  uit het  Haagse  Zuiderpark    aanrukken  en  zijn  er  heel  wat  zakjes  met  zaad  van  inheemse  soorten  in  de  tuin  uitgestrooid.  Soms  ook  kwamen  bezorgde  bezoekers  met  zaad  van  planten  uit  hun  eigen  tuin  of  werden  er  zelfs  gewoon  planten  met  kluit  en  al  aangeplant.  Veel  van  dit  soort  spontane  plantacties leverde  weinig  tot  niets  op.  Het  zaad  kiemde  vaak  niet  of  pas  na  jaren  en  wel  succesvolle  introducties verdwenen  vaak  na  een  aantal  jaren  vanzelf  weer  van  het  toneel.  Het  resultaat  van  al  deze  inspanning  is  een  uniek  soortenmengsel  dat  zich  via  natuurlijke  selectie  binnen  de  randvoorwaarden van  het  gevoerde  beheer  in  bijna  40  jaar  tijd  heeft  ontwikkeld.    Vooral  in  de  jaren  ’90  is  dit  unieke  soortenmengsel  regelmatig  ingezet  om  elders  in  Zoetermeer geschikt  geachte  plekken  te  enten  met  soorten  uit  dit  mengsel.  De  meeste  soorten  hebben  zich  echter  op  eigen  kracht  over  de  rest  van  het  park  –  en  bermgroen  in  en  om  de  stad  kunnen verspreiden.   

In  de  bijna  40  jaar  dat  de  natuurtuin  bestaat  is  de  wereld  ingrijpend  veranderd.  Was  de  natuurtuin  in  de  jaren  ’80  van  de  vorige  eeuw  nog  een  van  de  gemeentelijke  groene  paradepaardjes,  iets  waar  je als  gemeente  trots  op  was,  langzamerhand  werd  de  tuin  steeds  meer  ervaren  als  kostenpost  waar  op  bezuinigd  kon  worden.  Het  gevolg  daarvan  was  dat  essentieel  beheerwerk,  vooral  in  de  houtige  begroeiingsvakken  achterwege  bleef.  Snelgroeiende  boomsoorten  als  wilgen,  elzen  en  essen  zijn volwassen  geworden  en  domineren  nu de  tuin.  De  kleinschalige,  genuanceerde  milieuverschillen  waar  de  tuin  ooit  zo  rijk  aan  was  zijn  voor  een  deel  vervaagd.    Daar  kwam  nog  bij  dat  gepland  snoeiwerk  soms  afgeblazen  moest  worden  vanwege  de  grote  weerstand  die  dat  opriep  bij omwonenden  en  de  groep  vrijwilligers  die  jarenlang  het  gidswerk  voor  haar  rekening  nam. Natuurliefhebbers  hebben  maar  zelden  begrip  voor  een  kettingzaag  wat  het  creëren  van  draagvlak voor  het  noodzakelijk  beheer  er  niet  gemakkelijker  op  maakt.

Een uitgebreid overzicht van de planten die in de Natuurtuin worden aangetroffen vindt u in het rapport Plantengroei in de Natuurtuin, Inventarisatie 2015, van Johan Vos en Cees Los.

natuurtuinrapport-21-06-2016-381155

Fauna in de Natuurtuin

De onbetwistbare expert op het gebied van de fauna in de Natuurtuin is Arno van Berge Henegouwen (1948). Hij is bioloog en was werkzaam in verschillende musea. Hij doet samen met studenten natuurwetenschappelijk onderzoek in de Natuurtuin. Op zijn website www.wildewijdewereld.nl vindt u een speciale pagina gewijd aan de fauna in de Natuurtuin.

http://www.wildewijdewereld.nl/?cat=368

SLAKKEN INVENTARISATIE NATUURTUIN ZOETERMEER

Op zaterdag 15 november 2016 heeft de Nederlandse Malacologische Vereniging (www.spirula.nl) de Natuurtuin van Zoetermeer geïnventariseerd op de daar voorkomende land en zoetwater weekdieren (mollusken).

De huidige stand van zaken is 21 soorten landslakken waaronder 4 naaktslakken en 26 soorten zoetwatermollusken waaronder 4 soorten bivalven (tweekleppigen).

Dus in totaal leven er in ieder geval 47 verschillende soorten mollusken in de Natuurtuin.

Zie het  verslag van de inventarisatie op 15 oktober 2016

verslag-15102016-voor-ivn1339